we hebben de creativiteit nodig!

Vandaag pak ik een project op dat ik lang geleden begonnen ben. Het gaat om deze blog/website waar ik ga schrijven over wat ik te weten ben gekomen over creativiteit. Creativiteit als eigenschap, als vaardigheid.

We hebben allemaal de mogelijkheid tot creatief zijn. En dan bedoel ik niet alleen muziek maken, schilderen of andere kunstvormen beoefenen. Ik bedoel de ook mogelijkheid om van niets iets te maken, om ons iets te verbeelden, voor te stellen en dat dan te gaan creëren.

Ik heb het gevoel dat deze vaardigheid belangrijk is, belangrijker dan ooit. De wereld staat voor enorme problemen die nieuwe oplossingen, creatieve oplossingen vragen.

Vaak ligt de nadruk in het onderwijs op productie, op prestatie, op punten halen met kennis verwerven. Kennis is belangrijk, dat is zeker. Veel kennis opdoen is fijn, geweldig zelfs, wat mij betreft.

Maar het is niet het enige. Er is meer dat we nodig hebben, dat we zouden moeten ontwikkelen. We moeten leren om diep in ons hart te kijken, meningen leren ontwikkelen of die juist even uitstellen. We moeten leren om naar meerdere kanten van een zaak te kijken. Het is belangrijk om ons invoelingsvermogen verder te ontwikkelen. Ook daar worden we allemaal mee geboren, maar het vraagt wel verfijning en oefening om het goed te gebruiken.

Ik denk dat creativiteit, het ontwikkelen van onze creativiteit, ons kan helpen op deze gebieden. Het kan ons helpen om oplossingen te vinden voor grote problemen. Het kan ons helpen onszelf en onze vaak deels onbewuste beweegredenen te leren kennen. Het kan ons helpen socialer te zijn, rekening te houden met anderen. Dit zijn zomaar een paar van de voordelen van creativiteit.

Omdat ik denk dat het van levensbelang is, zal ik op deze site verslag doen mijn onderzoek naar creativiteit. Ik doe dat als kunstenaar, als wetenschapper en als mens. Veel leesplezier!

Reacties zijn van harte welkom, ook via de email (mariska.eyck@gmail.com) als je dat prettiger vindt.

 

 

 

Memo aan mijzelf: ‘Een kunstenaar moet bereid zijn om heel veel slechte kunst te maken…’

Afbeelding

Elke dag hetzelfde ‘drama’. Bij de eerste streken verf, de eerste potloodlijn, de eerste woorden, ben ik bang dat ik ‘het’ kwijt ben. Dat ik het niet meer kan.

Alles gaat houterig. Ik werk te netjes, te denkend, te gecomponeerd. Alles voelt stijf, strak, onvrij en absoluut niet kunstig. En soms wordt het zelfs gewoon lelijk. ‘Nee, het is nu echt op’, denk ik dan. Geen talent meer over! Alles is opgebruikt, nee, erger nog: weggegooid!

En dan verstrijkt de tijd. Na verloop van minuten, maar soms ook pas na uren van stug doorgaan, komt het weer. Het gevoel van het verhaal, van ‘het gaat vanzelf’. Ik hoef de pen maar op het papier te zetten en alles glijdt er als vanzelf uit, zonder denken, zonder strijd. De woorden, de vormen, alles lijkt te stromen. En dan geniet ik volop, ik ga zingen en het is goed…

Tot de volgende ochtend…  Dan begint de strijd opnieuw. Gek hè, ik weet hoe het werkt, maar toch heeft het me bijna dagelijks te pakken, die angst die fluistert ‘het is verdwenen, het is op’.

Ik weet inmiddels wel dat ‘inspiratie’ niet bestaat. Dat wil zeggen niet zoals we dat woord meestal gebruiken. Het is niet zo dat er eerst een ingeving is, waarna ik aan de slag kan gaan. Het is niet: geen ingeving, geen inspiratie, geen kunst. Nee, zo werkt het niet voor mij. Ik moet eerst mijn vingeroefeningen doen, eerst bezig zijn. Juist door het tekenen of het schrijven nodig ik de Muze uit. Alsof ik dan zeg:‘Kom maar, Muze,ik ben er klaar voor’.

Ze komt echt alleen maar als ik werk, als ik mijn uren maak, als ik bereid bent om heel veel ‘slechte‘ kunst te maken. Kortom, ik moet zelf het licht aandoen en brandend houden. Pas dan zal de Muze komen. Of niet. Ook die pech heb ik weleens. Dat ik er zo’n hele dag of meerdere dagen helemaal niets van bak. Maar ook dan moet ik mijn uren maken. Ik probeer het te zien als de grondverf aanbrengen voordat je echt kunt gaan schilderen. Of als de aarde omploegen voordat je kunt zaaien.

Soms kan ik het niet meer opbrengen om op te komen dagen. Als de Muze mij dagenlang laat zitten, alleen laat. Dan geef ik het op. Maar dan heb ik overigens pas echt pech. Mijn humeur daalt tot min 10. Ik ben boos op mezelf en alles en iedereen om me heen en ik voel me een slechte en onbekwame kunstenaar. En die bui gaat pas weer over als ik … ja inderdaad… als ik weer netjes achter mijn tekentafel ga zitten en een doedel of wat dan ook in elkaar flans. Kortom… als ik de deur weer open zet!

 

schatbewaarders

De wereld heeft ons, de kunstenaars, nodig

Heel hard nodig

Ze weet het nog niet, maar het is wel zo

Wij zijn net zo hard nodig als de dokters, de bakkers, de boeren

Wij zijn even belangrijk als de onderwijzers, de oppassers, de managers

Wij zijn namelijk de hoeders van de belangrijkste bron van leven

Wij zijn de hoeders van de bron die creativiteit heet

Creativiteit betekent dromen omzetten in werkelijkheid

Zonder dromen is er geen toekomst

Alles in de wereld begint met een droom.

Alles wat gemaakt wordt, of vernietigd, begint met een idee

Een idee, een gedachte, waar we ons vaak niet eens van bewust zijn

Dit onbewust zijn is gevaarlijk en jammer

Gevaarlijk omdat er veel gedaan wordt dat uiteindelijk vernietigend werkt,

Zonder dat het misschien de bedoeling was.

Maar omdat de ideeën niet bewust waren, liep het verkeerd

Jammer omdat veel ideeën daardoor onderontwikkeld blijven of verdwijnen

Verscholen in de hoeken en gaten van de ziel schuilen onze gedachten, fantasieën, dromen

De kunstenaar heeft de taak deze te ontrafelen, te verduidelijken, van alle kanten te belichten.

De kunstenaar heeft als taak ze zichtbaar, hoorbaar te maken.

De gevoelens te verduidelijken die hieraan verbonden zijn,

die meekomen met gedachten en fantasieën.

En dus zijn wij als kunstenaars:

Schatbewaarders